BUNALTI NEDİR:

(KAYGI, ANKSİYETE, BUNGUNLUK, ENDİŞE, İÇ SIKINTISI)

Kötü bir şey olacakmış gibi bir sıkıntı duygusudur. Hafif tedirginlikten yoğun panik
duygusuna kadar varabilir.

Nedenleri:
1- Ruhsal Çatışmalar: Bunaltının bilinçli değil ruhsal yapının derinlerinden bilinç dışı çatışmalarla olduğu düşünülmektedir. Tehlike dışardan bilinçli gelirse korku, bilinçdışı gelirse bunaltı olarak adlandırılır.
2- Biyolojik nedenler:
Kalıtım (ailesel yatkınlık)
Dışardan damar yoluna verilen biyokimyasal materyallerin yol açabildiği görülmektedir. Ör:
Hızlı tempolu yürüme, aşırı çay kahve tüketiminin biyolojik nedenli çarpıntıyı artırabildiği
bilinmektedir.
3- Öğrenilmiş davranışlar: Ör: küçük çocukların köpek korkusu öğrenerek gelişir.

BUNALTININ FARKLI KLİNİK ÖZELLİKLERİ NELERDİR:

YAYGIN BUNALTI BOZUKLUĞU:

Kişi kötü bir şey olacakmış gibi nedeni bilinmeyen sıkıntı ve endişe duygusunu gün boyu algılar. Bu duygu çok hafif bir tedirginlikten çok şiddetli panik yoğunluğuna kadar olabilir. Bu belirtilerin yoğunluğu kişiden kişiye değiştiği gibi aynı kişide farklı zaman dilimlerinde farklı yoğunlukta yaşanabilir.

Belirtileri:
Genel bir huzursuzluk, endişeli yüz ifadesi, gergin duruş, hareketlerde tedirginlik,
çabuk irkilme, çabuk sinirlenme, sabırsızlık, yerinde duramama gözlenir.
Konuşma titrek, huzursuz ve gergin olarak hissedilir.
Yüz ifadesi üzgün, bazen ağlamaklı, gergin olduğu gözlenir.
Dikkatleri dağınık, geçici dalgınlık ve unutkanlıkları olabilir.

Fiziksel Bulgular:
Kalp atımının artması, kan basıncının artması, ağız kuruluğu, ellerde terleme, sık idrar ve dışkılamaya çıkma (nedensiz ishaller), bulantı, kusma, kaslarda kasılma ve gerginlik, terleme bulguları görülür. Sınav öncesi çocuklarda görülen sık tuvalete çıkmanın nedeni aşırı heyecanın yaptığı bunaltı bozukluğudur.

Bu kişilerin kişilik özelikleri: Yaşam olayları karşısında çabuk kaygılanan , hassasiyetleri fazla kişilerdir. Cinsiyetleri ikiye bir oranında kadınlarda daha fazla görülür.

PANİK BOZUKLUK:
Nöbetler halinde gelen sıkıntı dönemleridir. 10-15 dakikadan bir saate kadar sürebilir. Öleceğim duygusu, kalp krizi geçiriyorum endişesi çok sıktır. Kişiye kontrolümü kaybedeceğim, delireceğim, bayılacağım aniden bağırabilirim duyguları gelir. Genellikle yalnız kalmak istemezler, yanlarında güvenli birileri olsun diye düşünürler. Bazen panik o kadar yoğun hissedilir ki; kalabalık, kapalı alan, açık alan vb yerlerden kaçınma davranışı ortaya çıkar. Kişiler yalnız başlarına dışarı çıkamaz, evde yanlı kalamaz, yalnız banyo yapamazlar.

Kadınlarda iki kat daha fazla görülür.
Bu kişilerin yaşam öykülerinde yakınlarında ani kalp krizli ölümler, ani trafik kazaları vardır.
Panik Hangi Hastalıklarla Karışabilir:
Gerçek kalp krizleri ve kalp kapak hastalıkları
Çay-kahve sendromları
Bazı drogların kullanımı öyküsü
Farklı psikiyatrik hastalıklar

FOBİK BOZUKLUKLAR:
Fobi Nedir?

Normalde korkulmayacak belli bir durum ya da nesnelerden korkma: Fare, karanlık,
yabancı ortam ve kişiler vb. Korkulan nesnenin ortamda olması kişinin yoğun bunaltı
bulguları göstermesiyle sonuçlanır. Kişi mümkün olduğunca bu nesneyle karşılaşmamaya
çalışır.

FARKLI FOBİK BOZUKLUKLAR:
Sosyal Fobi: kişinin toplum içinde konuşurken, otururken kendini küçük düşüreceği veya yanlış bir davranış yapacağı endişesiyle aşırı bunaltı içine girmesidir. Bu durum zamanla kişinin toplumsal yaşantılardan kaçınmasına yol açar.
Özgül Fobiler: Belli bir nesne ya da durumdan korkma:
Hayvan korkuları: kedi, köpek, fare, örümcek
Durum korkuları: Karanlık, yüksek, asansör, kapalı yer, kalabalıkta konuşmaktan korkma,
İşlev korkuları: Terleme, gaz kaçırma, yüz kızarması vb

BUNALTILARIN GİDİŞ VE SONLANIMI NASILDIR:
Tedavi edilmezse hastalık uzar ve süregenleşir. Hastalık en az 6 ay sürebilir. Kişiler
depresyona girebilir, ilaç-alkol ve madde kötüye kullanım ve bağımlılıkları gelişebilir.
Doktora gitmeyip komşu ilaçları kullanımları bu tür bozukluklarda sık görülen davranışlardır.
Bu da kötüye kullanımı artırır.

TEDAVİ YAKLAŞIMLARI:
1- İlaç tedavisi
2- Psikoterapötik yöntemler:
Gevşeme Yöntemleri; düzenli solunum egzersizleri ile bunaltı kişinin kontrolü altına
alınabilir.
Bilişsel davranışçı yöntemler: Alıştırma tedavileri ile kişi korku kaynağına alıştırılmaya
çalışılır. Ör: asansör korkusu için asansöre girme egzersizleri gibi
Destekleyici psikoterapiler: Sıkıntı verici sorun alanı bilinç düzeyinde tartışılarak tespit edilip,
bunaltı giderilmeye çalışılır.
Çözümleyici Psikoterapi: Bunaltının bilinç dışı kaynaklarına ulaşılmaya çalışılır.

YAPILMAMASI GEREKENLER:
Sorun görmezden gelinip çözün bulmak yerine kaçma davranış göstermek: Evden
çıkmaya korkan kişinin evden dışarıya adım atmak istememesi. Panik hastalarının aşırı
egzersiz, aşırı yemek, aşırı çay kahve içmek vb davranışlarla paniği ortaya çıkartması söz
konusu olabilir.

pinit fg en rect red 28 - BUNALTI NEDİR: